Иницијативата „Воспоставување механизам за ‘екологизација на бизнисите’“ е стратешки проект (сервисен договор) насочен кон трансформација на приватниот сектор во Северна Македонија во поодржлива и технолошки напредна средина. Финансиран со 25 милиони евра заедно од Европската Унија и државната власт, проектот има за цел да мобилизира дополнителни 25 милиони евра во приватни инвестиции за поттикнување еколошки иновации.

Проектот се фокусира на два главни столба: поддршка на Агенцијата за иновации, научно-технолошки развој и претприемништво (ИНОВА) и воспоставувањето механизам за ‘екологизација на бизнисите’. Овој механизам функционира како специјализиран инвестиционен механизам, којшто нуди конкурентни грантови за поддршка на локалните мали и средни претпријатија (МСП) во усвојувањето модели на циркуларната економија, подобрување на енергетската ефикасност и преминување кон чисти енергетски извори.

Со поддршка на најмалку 300 компании во нивниот процес на зелена транзиција, проектот има за цел да го намали индустрискиот јаглероден отпечаток на национално ниво, истовремено создавајќи нови, висококвалитетни зелени работни места. Овој пристап го усогласува економскиот раст на земјата со стандардите на Европскиот зелен договор, обезбедувајќи македонските компании да останат конкурентни на глобалните пазари, истовремено придонесувајќи за заштита на животната средина.

Овој проект е дизајниран да го забрза транзицискиот процес на Северна Македонија кон одржлив економски модел преку усогласување на приватниот сектор со меѓународните еколошки стандарди. Неговата главна цел е да поттикне климатски неутрална економија преку таргетирани институционални реформи и директни инвестиции во зелени иновации.

Специфични цели се следниве:
• Да се поддржи Агенцијата за иновации, научно-технолошки развој и претприемништво во нејзината трансформација во ефикасна и правно стабилна институција, способна да го спроведува својот зелен мандат.
• Да се воспостави и оперативно управува со механизмот за ‘екологизација на бизнисите’ како функционална инвестициона платформа за еколошки иницијативи во приватниот сектор.
• Да се мобилизираат околу 25 милиони евра дополнителни приватни инвестиции преку обезбедување поддршка и олеснувања за целните компании.
• Да се овозможи намалување на односот емисии на јаглерод диоксид/БДП за 34% и значително да се зголеми обемот на зелената и циркуларната економија до 2027 година.

• Институционална реформа – подобрена правна и институционална поставеност на ИНОВА, дополнета со севкупен петгодишен план за работа.
• Зголемени капацитети на персоналот на ИНОВА – високо квалификувана работна сила со специјализирани знаења потребни за ефикасно управување, спроведување и следење на иницијативите за зелени практики.
• Функционален инвестиционен фонд – целосно оперативен механизам за ‘екологизација на бизнисите’, поддржан со цврста законска и мониторинг рамка за обезбедување транспарентна распределба на грантови.
• Модернизација на компании – најмалку 300 компании успешно спроведуваат зелени инвестиции, што води до мерлив раст на бизнисите и создавање зелени работни места.
• Зголемена пазарна свест – подобрено разбирање и усвојување на концепти за зелени практики, како циркуларна економија и енергетска ефикасност, меѓу пошироката бизнис заедница и консултантскиот сектор.